Plotseling haaruitval is bijna altijd een teken dat er iets veranderd is in je lichaam of je omgeving. Normaal verlies je zo’n 50 tot 100 haren per dag, maar bij plotselinge haaruitval valt er in korte tijd opvallend veel meer haar uit, soms honderden haren tegelijk. Dat is schrikken, maar in veel gevallen is het tijdelijk en heeft het een duidelijke oorzaak.
Wanneer is haaruitval echt plotseling?
Er is een verschil tussen geleidelijke verdunning van je haar en echte plotselinge haaruitval. Bij geleidelijke uitval merk je over maanden dat je haar dunner wordt. Bij plotselinge uitval zie je het in dagen of weken: je kussen zit vol haar, je haarborstel raakt snel vol, of je verliest bij het douchen grote plukken. Volgens Thuisarts.nl spreek je van veel haaruitval als je meer dan 120 haren per dag verliest. Plotselinge uitval gaat daar vaak ver bovenuit.
De uitval begint soms met een duidelijk patroon, zoals kale plekken of een uitdunnende scheiding, maar kan ook diffuus zijn, verspreid over het hele hoofd. Dat verschil zegt al iets over de mogelijke oorzaak.
De meest voorkomende oorzaken van plotseling haaruitval
De meest bekende oorzaak is stress. Een heftige gebeurtenis, zoals een ziekte, een operatie, een bevalling of een periode van extreme vermoeidheid, kan er twee tot drie maanden later voor zorgen dat je haar in groten getale uitvalt. Dit heet telogeen effluvium. Het haar reageert vertraagd op de klap die je lichaam heeft gekregen. Doordat de uitval weken na de stressvolle periode begint, leggen mensen het verband er niet altijd direct bij.
Andere veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Een tekort aan ijzer, vitamine D, zink of vitamine B12
- Schildklierproblemen, zowel een trage als een overactieve schildklier
- Hormoonveranderingen, bijvoorbeeld na een bevalling, tijdens de overgang of bij het stoppen met de anticonceptiepil
- Bepaalde medicijnen, zoals bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers of antidepressiva
- Een infectie of koorts, ook een zware griep kan tijdelijk voor plotselinge uitval zorgen
- Alopecia areata, waarbij het immuunsysteem haarfollikels aanvalt en kale plekken ontstaan
Bij alopecia areata zijn de kale plekken vaak rond en scherp begrensd. Dat is wat anders dan de diffuse uitval bij stress of een tekort. Zie je zulke duidelijke plekken, dan is een bezoek aan de huisarts verstandig.
Wat kun je zelf doen bij plotseling haaruitval?
Eerst is het slim om te kijken of er een duidelijke oorzaak is. Heeft er de afgelopen twee tot drie maanden iets ingrijpends plaatsgevonden? Grote stress, een zware ziekte, een bevalling? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met telogeen effluvium, en dat het haar na enkele maanden vanzelf terugkomt zonder verdere behandeling.
Controleer je voeding. Eet je weinig vlees, vis of zuivel, dan loop je eerder kans op een ijzer- of vitaminetekort. Een bloedtest bij de huisarts kan tekorten aantonen. Is er inderdaad een tekort, dan helpt aanvulling via voeding of supplementen. Slik geen hoge doses supplementen zonder advies, want sommige vitamines zijn bij overmaat juist schadelijk.
Behandel je haar voorzichtig. Strakke staarten, hete föhn of agressief borstelen maken de situatie niet erger in de zin van de oorzaak, maar kunnen wel extra breuk en uitval veroorzaken bij al kwetsbaar haar.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als de plotselinge haaruitval:
- Langer dan drie maanden aanhoudt zonder duidelijke oorzaak
- Gepaard gaat met andere klachten, zoals vermoeidheid, gewichtsverandering of een onregelmatige hartslag
- Zichtbare kale plekken geeft
- Heel snel verergert
De huisarts kan bloed laten prikken om tekorten of schildklierproblemen op te sporen. Bij verdenking op alopecia areata of andere huidaandoeningen verwijst de huisarts je door naar een dermatoloog.
Plotseling haaruitval voelt ingrijpend, maar heeft in de meeste gevallen een aantoonbare oorzaak die behandelbaar of tijdelijk is. Door de trigger te achterhalen, geef je jezelf de beste kans op herstel.
